وبلاگ تخصصی مهندسی علوم دامی

در بین سبد غذایی انسان، فرآورده‌های دام و طیور نقش و جایگاه ویژه‌ای را به خود اختصاص داده‌اند. همزمان با توسعه شهرنشینی، افزایش درآمد‌ها و بالا رفتن آگاهی مردم از اهمیت فرآورده‌های دام و طیور در سلامت بدن، تقاضا برای خرید فرآورده‌های دام و طیور نیز افزایش یافته است. امروزه رشد روز افزون جمعیت انسانی و استفاده از منابع غذایی جدید در جهت رفع کمبود خوراک در تغذیه طیور بیشتر احساس می‌شود. استفاده از منابع پروتئینی حیوانی از سال‌های دور در تغذیه طیور مرسوم بوده است. استفاده مستقیم از اقلام غذایی مانند ماهی در تغذیه انسان، به جای بکارگیری از آن در تغذیه طیور به‌صورت پودر ماهی نیز بیشتر صورت می‌گیرد، تا جایی‌که از ماهیان غیرخوراکی نیز به‌صورت خمیر ماهی و ماده اولیه بسیاری از غذاهای آماده استفاده می‌شود. اگرچه کیفیت منابع پروتئينی حيواني  مناسب تر  از پروتئين هاي گياهي است اما  با  اين حال  برخي از اين منابع مانند پودر گوشت و استخوان، ممکن است به‌دلیل بالا بودن بار میکروبی از نظر آلودگی سالمونلایی با احتیاط مورد استفاده قرار بگیرند. همچنین پایین آمدن کیفیت گوشت مرغ و تخم مرغ و تخریب سنگدان در جوجه‌های گوشتی جوان به‌علت مصرف زیاد پودر ماهی فاسد از دیگر مشکلات می‌باشد.   علاوه بر اين، وجود ترکیب تري متيل آمين در پودر ماهي باعث ایجاد بو و طعم نامطبوع در گوشت و تخم مرغ تولیدی می‌شود. از طرف دیگر، حرارت بالا به‌منظور اطمینان از عمل‌آوری مناسب فرآورده‌های جانبی طیور، پودر گوشت و استخوان و پودر ماهی ممکن است باعث تخریب برخی از آمینو اسید‌ها شده و قابلیت دسترسی آنها را کاهش دهد. وجود برخی ترکیبات محدود کننده در منابع پروتئینی گیاهی و حیوانی همواره موجب معرفی منابع جدید پروتئینی در تغذیه دام و طیور بوده است. به عنوان مثال وجود ترکیبات سمی و بازدارنده مانند گوسیپول، تیوسیانات، گواتروژنيك و غیره یک مسأله مهم در تغذیه دام و طیور به شمار می رود. همچنین استفاده برخی منابع پروتئینی به مقدار زیاد موجب برخی مشکلات فیزیولوژیکی در دام می شود. مثلا پايين آمدن كيفيت گوشت مرغ و تخم مرغ و تخريب سنگدان در پرندگان جوان بر اثر مصرف پودر ماهي فاسد، از طرف دیگر، با توجه به اینکه صنعت دامپروري چاره‌اي جز میل به سمت مدرن شدن نداشته و نیاز به منابع غذایی جدید و مقوي‌تر بیش از پیش احساس می‌شود. همچنین افزایش روز افزون قیمت برخی منابع غذایی طیور مانند سویا و پودر ماهی، امروزه ناگریز استفاده از منابع غذایی جدید و تعریف نشده که بتواند جواب‌گوی احتیاجات غذایی طیور بوده و از لحاظ اقتصادی نیز به صرفه باشد، مورد توجه ویژه‌ای قرار گرفته است.